Cách đặt tên thương hiệu đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng bộ nhận diện và chiến lược phát triển doanh nghiệp bền vững. Trong bối cảnh thị trường hiện nay, việc sở hữu một cái tên độc đáo, ấn tượng không chỉ giúp doanh nghiệp nổi bật mà còn tạo nền tảng vững chắc cho các hoạt động marketing và xây dựng thương hiệu. NaciLaw sẽ chia sẻ những phương pháp hiệu quả và tuân thủ quy định pháp luật để giúp doanh nghiệp lựa chọn tên thương hiệu phù hợp nhất.
1. Thế nào là một tên thương hiệu hay?
Một tên thương hiệu được coi là xuất sắc khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về mặt pháp lý và thương mại. Thương hiệu cần là dấu hiệu có thể nhận biết rõ ràng và có khả năng phân biệt sản phẩm, dịch vụ của mình với các đối thủ trên thị trường.
Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối ưu trong thực tiễn kinh doanh, cách đặt tên thương hiệu cần đảm bảo các tiêu chí sau:
- Tính độc đáo và dễ phân biệt: Tên thương hiệu phải tạo ra điểm nhấn riêng biệt, giúp khách hàng dễ dàng nhận diện và ghi nhớ giữa hàng loạt lựa chọn trên thị trường. Điều này không chỉ tăng cường nhận thức thương hiệu mà còn góp phần xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững.
- Dễ nhớ và dễ phát âm: Một tên thương hiệu lý tưởng cần có cấu trúc âm học hài hòa, thuận tai và dễ ghi nhớ. Các nghiên cứu ngôn ngữ học chỉ ra rằng những tên chứa các nguyên âm như a, e, i, o thường để lại ấn tượng tích cực hơn trong tâm trí người tiêu dùng.
- Phản ánh đúng lĩnh vực hoạt động: Tên thương hiệu nên thể hiện được bản chất ngành nghề hoặc những giá trị cốt lõi mà doanh nghiệp hướng tới, tạo sự liên kết tự nhiên giữa tên gọi và sản phẩm, dịch vụ.
- Tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật: Các dấu hiệu bị cấm bảo hộ bao gồm những yếu tố trùng lặp với biểu tượng quốc gia, cơ quan nhà nước, danh nhân lịch sử, hoặc những dấu hiệu có khả năng gây nhầm lẫn, lừa dối người tiêu dùng.
- Khả năng đăng ký bảo hộ: Tên thương hiệu cần được kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo không xung đột với các nhãn hiệu đã được đăng ký bảo hộ trước đó, tuân theo nguyên tắc "nộp đơn đầu tiên" quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ.
- Tiềm năng mở rộng trong tương lai: Một tên thương hiệu tốt cần có khả năng linh hoạt, phù hợp với các kế hoạch phát triển và mở rộng thị trường của doanh nghiệp trong dài hạn.
>> Xem thêm: Thủ tục, hồ sơ và lệ phí đăng ký thương hiệu chi tiết 2025
2. Quy trình đặt tên thương hiệu chuyên nghiệp
Việc xây dựng một cách đặt tên thương hiệu hiệu quả đòi hỏi một quy trình có hệ thống và khoa học. Dưới đây là ba bước cốt lõi mà mọi doanh nghiệp cần thực hiện để đảm bảo lựa chọn được tên thương hiệu phù hợp và bền vững.
2.1. Xác định giá trị, sứ mệnh và khách hàng mục tiêu
Giai đoạn đầu tiên trong quy trình đòi hỏi doanh nghiệp phải thực hiện việc phân tích sâu sắc về bản chất hoạt động của mình. Điều này bao gồm việc làm rõ những giá trị cốt lõi mà doanh nghiệp mang lại cho thị trường, xác định rõ ràng sứ mệnh và tầm nhìn phát triển, cùng với việc phân tích chi tiết đặc điểm và nhu cầu của nhóm khách hàng mục tiêu.
Việc hiểu rõ những yếu tố này sẽ tạo nền tảng vững chắc cho toàn bộ quá trình sáng tạo tên thương hiệu, đảm bảo rằng tên được lựa chọn sẽ phản ánh đúng tinh thần và định hướng của doanh nghiệp. Đồng thời, việc nghiên cứu thị trường mục tiêu, bao gồm cả thị trường trong nước và quốc tế nếu có kế hoạch mở rộng, cũng là yếu tố quan trọng cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
2.2. Brainstorm và chọn lọc ý tưởng tên thương hiệu
Giai đoạn brainstorm là thời điểm để phát huy tối đa khả năng sáng tạo mà không bị ràng buộc bởi các giới hạn. Hãy cố gắng liệt kê từ 15-20 ý tưởng tên thương hiệu tiềm năng mà không cần lo lắng về chất lượng hay tính khả thi trong giai đoạn ban đầu.
Tận dụng các công cụ hỗ trợ như từ điển từ đồng nghĩa, ứng dụng tạo tên thương hiệu trực tuyến, hoặc thu thập ý kiến từ nhóm cộng tác viên để có được nhiều góc nhìn đa dạng. Sau khi hoàn thành danh sách ban đầu, tiến hành quá trình lọc bỏ những tên có sự tương đồng với đối thủ cạnh tranh hoặc không phù hợp với định hướng thương hiệu, cuối cùng chọn ra 3-5 ý tưởng tốt nhất để tiến hành phân tích sâu hơn.
>> Xem thêm: Tên thương hiệu là gì? Định nghĩa, vai trò và cách đặt tên chuẩn
2.3. Kiểm tra pháp lý và thử nghiệm thực tế
Đây chính là giai đoạn quyết định tính khả thi của tên thương hiệu đã được lựa chọn. Theo quy định tại Điều 90 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (được sửa đổi, bổ sung 2022), việc đăng ký nhãn hiệu tuân theo nguyên tắc "nộp đơn đầu tiên", điều này khiến việc kiểm tra sớm trở nên cực kỳ quan trọng.
Doanh nghiệp cần thực hiện việc tra cứu tại cơ sở dữ liệu nhãn hiệu của Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam để đảm bảo tên thương hiệu không có sự trùng lặp với các nhãn hiệu đã được cấp bảo hộ. Bên cạnh đó, việc thử nghiệm với nhóm khách hàng mục tiêu để đánh giá phản ứng và mức độ ghi nhớ của tên thương hiệu cũng rất cần thiết. Cuối cùng, kiểm tra cách phát âm tên thương hiệu trong các phương ngữ khác nhau để tránh những hiểu lầm không mong muốn có thể ảnh hưởng đến hình ảnh thương hiệu.
3. 10+ cách đặt tên thương hiệu sáng tạo giúp doanh nghiệp nổi bật trên thị trường
Trong thực tiễn kinh doanh, có rất nhiều phương pháp sáng tạo để xây dựng tên thương hiệu độc đáo và hiệu quả. Mỗi cách đặt tên thương hiệu đều mang những đặc điểm riêng biệt, phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp và mục tiêu phát triển khác nhau. Dưới đây là những phương pháp được áp dụng rộng rãi và đã được chứng minh hiệu quả trong thực tiễn.
3.1. Đặt tên theo tên người sáng lập
Phương pháp này dựa trên việc sử dụng tên của người sáng lập hoặc những nhân vật quan trọng trong quá trình thành lập doanh nghiệp làm nền tảng cho tên thương hiệu. Đây là cách tiếp cận mang tính cá nhân hóa cao và tạo sự gắn kết mạnh mẽ giữa thương hiệu với con người đứng sau nó.
Ưu điểm nổi bật: Tính độc đáo vượt trội do tên người thường mang đặc tính duy nhất, khả năng bảo hộ pháp lý thuận lợi và tạo được lòng tin từ khách hàng nhờ yếu tố nhân văn. Phương pháp này cũng tiết kiệm thời gian trong quá trình sáng tạo và thường mang ý nghĩa sâu sắc đối với người sáng lập.
Những hạn chế cần lưu ý: Thương hiệu sẽ có sự gắn kết chặt chẽ với cá nhân, dẫn đến khó khăn khi muốn chuyển nhượng hoặc thay đổi ban lãnh đạo. Ngoài ra, nếu tên người không có tính đặc biệt, có thể gặp khó khăn trong việc tạo ấn tượng mạnh với khách hàng.
Ví dụ thực tế: Honda (được đặt theo tên Soichiro Honda), Walt Disney (Walter Elias Disney), hay trong thị trường Việt Nam có Trung Nguyên (Đặng Lê Nguyên Vũ). Những thương hiệu này đã chứng minh sức mạnh của việc xây dựng niềm tin thông qua danh tiếng cá nhân của người sáng lập.
3.2. Đặt tên bằng phương pháp mô tả
Phương pháp mô tả sử dụng những từ ngữ có khả năng trực tiếp thể hiện đặc điểm, tính năng hoặc lợi ích mà sản phẩm, dịch vụ mang lại. Cách tiếp cận này giúp khách hàng có thể hiểu ngay được bản chất của thương hiệu ngay từ lần đầu tiếp xúc.
Đặc điểm nổi bật: Tên thương hiệu mô tả thường rất minh bạch về mặt ý nghĩa, giúp khách hàng dễ dàng tạo liên tưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi sự tinh tế trong việc lựa chọn từ ngữ để tránh sự đơn điệu và thiếu sáng tạo.
Ví dụ minh họa: 7-Eleven (cửa hàng tiện lợi với giờ hoạt động từ 7h sáng đến 11h đêm), General Motors (tập đoàn sản xuất phương tiện giao thông đại chúng), hay FPT Software (thể hiện rõ ràng lĩnh vực công nghệ phần mềm). Trong ngành pháp lý, chúng ta có thể thấy các tên như Legal Advisory, Law Consulting thể hiện tính mô tả cao về dịch vụ cung cấp.
>> Xem thêm: Thương hiệu cá nhân tiếng Anh là gì? Ý nghĩa, cách xây dựng
3.3. Đặt tên thương hiệu theo địa chỉ, địa danh
Việc sử dụng tên địa danh, vùng miền hoặc địa chỉ kinh doanh làm nguồn cảm hứng cho tên thương hiệu. Phương pháp này đặc biệt phát huy hiệu quả với các doanh nghiệp có mối liên kết chặt chẽ với một khu vực địa lý cụ thể hoặc muốn tạo dựng niềm tự hào địa phương.
Đặc điểm và ưu điểm: Tạo sự gần gũi và niềm tự hào địa phương, dễ dàng gây ấn tượng với khách hàng trong khu vực. Khách hàng thường có xu hướng tin tưởng hơn vào các thương hiệu có nguồn gốc địa phương rõ ràng.
Những hạn chế: Có thể tạo ra sự giới hạn về mặt địa lý trong nhận thức của khách hàng và gây khó khăn khi muốn mở rộng ra các thị trường xa hơn. Ngoài ra, có thể gây hiểu lầm về quy mô thực tế của doanh nghiệp.
Ví dụ cụ thể: Saigon Beer, Hanoi Beer, Huda (Huế), hoặc California Pizza Kitchen trên thị trường quốc tế. Những thương hiệu này đã thành công trong việc khai thác giá trị biểu tượng của địa danh để xây dựng bộ nhận diện thương hiệu mạnh mẽ.
3.4. Dùng từ viết tắt để đặt tên thương hiệu
Phương pháp này tạo ra tên thương hiệu từ việc kết hợp các chữ cái đầu tiên của một cụm từ có ý nghĩa, thường là tên đầy đủ bằng tiếng Anh hoặc mô tả về lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp.
Đa phần cách đặt tên thương hiệu dùng từ viết tắt đều bắt nguồn từ các chữ cái đầu tiên hoặc tên đầy đủ bằng tiếng Anh của thương hiệu đó. Phương pháp này mang lại tính chuyên nghiệp và hiện đại, đồng thời tạo sự ngắn gọn, dễ nhớ.
Đặc điểm nổi bật: Tên viết tắt thường có tính gọn nhẹ, dễ ghi nhớ và tạo được cảm giác chuyên nghiệp. Tuy nhiên, đôi khi có thể gây khó hiểu nếu người tiêu dùng không nắm rõ ý nghĩa ban đầu của từ viết tắt.
Ví dụ cụ thể: IBM (International Business Machines), KFC (Kentucky Fried Chicken), BMW (Bayerische Motoren Werke), hay trong thị trường Việt Nam có FPT (Food Processing Technology), VTV (Đài Truyền hình Việt Nam). Phương pháp này đặc biệt thích hợp với các tập đoàn lớn hoặc doanh nghiệp có tên đầy đủ khá dài.
3.5. Dùng tiếng nước ngoài để đặt tên
Việc sử dụng từ ngữ của các ngôn ngữ khác (thường là tiếng Anh, Pháp, Nhật, Hàn) để tạo tên thương hiệu, mang lại cảm giác hiện đại và có tính quốc tế cao.
Đặc điểm và lợi ích: Tạo cảm giác chuyên nghiệp và hiện đại, thu hút đặc biệt nhóm khách hàng trẻ tuổi và có trình độ học vấn. Tuy nhiên, cần cân nhắc kỹ lưỡng về khả năng phát âm và mức độ hiểu biết của đối tượng khách hàng mục tiêu.
Ưu nhược điểm: Ưu điểm là tạo được sự khác biệt nổi bật và thu hút sự chú ý của khách hàng. Nhược điểm là có thể gây khó khăn trong việc phát âm và có thể không phù hợp với mọi phân khúc khách hàng, đặc biệt là những người lớn tuổi hoặc ít tiếp xúc với ngoại ngữ.
Ví dụ cụ thể: Samsung (trong tiếng Hàn có nghĩa là "ba ngôi sao"), Sony (xuất phát từ "sonus" trong tiếng Latin), hay các thương hiệu Việt Nam như Golden Gate, Royal City, Sky Lake. Việc sử dụng tiếng nước ngoài cần đảm bảo sự phù hợp với văn hóa và thị hiếu của khách hàng Việt Nam.
>> Xem thêm: Bí quyết đặt tên thương hiệu cá nhân tạo dấu ấn khác biệt
3.6. Đặt tên bằng phương pháp khơi gợi
Đây là phương pháp đặt tên để gợi về cảm xúc, định vị hoặc những câu chuyện của thương hiệu một cách có chiều sâu. Phương pháp này tạo ra tên thương hiệu có khả năng gợi lên cảm xúc, hình ảnh hoặc câu chuyện sâu sắc trong tâm trí khách hàng, thường dựa trên các yếu tố văn hóa, thần thoại hoặc biểu tượng.
Đặc điểm nổi bật: Tên thương hiệu khơi gợi có khả năng tạo ra kết nối cảm xúc mạnh mẽ với khách hàng và có thể truyền tải những thông điệp sâu sắc về giá trị, tầm nhìn của thương hiệu một cách tinh tế và ấn tượng.
Ví dụ thành công: Nike (lấy từ tên nữ thần chiến thắng trong thần thoại Hy Lạp), Apple (biểu tượng của tri thức và sự đơn giản), Dove (chim bồ câu tượng trưng cho sự thuần khiết và nhẹ nhàng). Trong bối cảnh Việt Nam, chúng ta có thể thấy Vingroup (sức mạnh và tinh thần Việt Nam), Techcombank (sự kết hợp giữa công nghệ và thương mại).
3.7. Đặt tên bằng cách chơi chữ
Bằng cách sử dụng các từ ghép, từ láy, từ tượng thanh, từ nước ngoài... ta có thể tạo ra một tên thương hiệu thật sự khác biệt. Việc sử dụng các kỹ thuật ngôn ngữ như từ ghép, từ láy, từ tượng thanh, hoặc kết hợp từ nước ngoài để tạo ra những tên thương hiệu độc đáo và dễ nhớ.
Phương pháp đặt tên này rất dễ nhớ, gợi cho khách hàng suy nghĩ về các hình ảnh nhất định và gần như không có nhược điểm đáng kể.
Đặc điểm nổi bật: Phương pháp này rất hiệu quả trong việc tạo ấn tượng và khơi gợi sự tò mò cho khách hàng. Tên thương hiệu chơi chữ thường mang tính giải trí cao và có khả năng lan truyền mạnh mẽ trong cộng đồng.
Ví dụ minh họa: Dunkin' Donuts (chơi chữ với hành động "nhúng bánh donut"), Kit-Kat (mô phỏng âm thanh khi bẻ thanh chocolate), hay trong thị trường Việt Nam có Biti's (Be free), Omo (Oh my), Grab (nắm bắt cơ hội). Những tên này không chỉ dễ nhớ mà còn tạo được sự vui nhộn và gần gũi với khách hàng.
3.8. Sử dụng phiên âm âm thanh để đặt tên
Việc tạo tên thương hiệu dựa trên các âm thanh quen thuộc hoặc có ý nghĩa đặc biệt, thường mang tính sáng tạo và độc đáo.
Đặc điểm: Phương pháp này thường tạo ra những tên thương hiệu rất đặc biệt và khó quên, có khả năng thu hút sự chú ý của khách hàng ngay từ lần đầu tiếp xúc.
Ví dụ cụ thể: Yahoo! (tiếng reo mừng thể hiện sự phấn khích), Kodak (mô phỏng âm thanh máy ảnh), Xerox (âm thanh đặc trưng của máy photocopy), hay Coca-Cola (âm thanh sủi bọt đặc trưng). Những tên này thường gắn liền chặt chẽ với trải nghiệm sử dụng sản phẩm của khách hàng.
3.9. Sáng tạo mới
Nếu bạn muốn tạo nên sự khác biệt và dễ dàng trong việc đăng ký bảo hộ tên thương hiệu, thì đây chính là phương pháp đáp ứng được những mong muốn đó. Sáng tạo mới là phương pháp sử dụng cách ghép từ, thêm hoặc bớt một số từ ngữ hoặc viết lệch đi để tạo ra một từ ngữ mới.
Đặc điểm: Đảm bảo tính độc đáo tuyệt đối và thuận lợi trong việc đăng ký bảo hộ. Tuy nhiên, đòi hỏi đầu tư lớn và thời gian dài cho việc xây dựng nhận thức thương hiệu trong tâm trí khách hàng.
Ví dụ minh họa: Google (biến tấu sáng tạo từ Googol), Kleenex (lấy cảm hứng từ "clean"), Pinterest (sự kết hợp giữa Pin và Interest), Skype (kết hợp Sky và Peer-to-peer). Trong thị trường Việt Nam có Viettel (Việt + Telecommunications), Mobifone (Mobile + Phone). Những tên này sau khi được nhắc đến nhiều đã trở thành từ ngữ quen thuộc trong ngôn ngữ hàng ngày.
3.10. Ngẫu hứng
Đặt tên một cách ngẫu hứng hay trừu tượng và không liên quan gì đến sản phẩm hay thị trường. Phương pháp này tạo ra sự bất ngờ và tính độc đáo tuyệt đối cho thương hiệu.
Đặc điểm: Phương pháp này đòi hỏi khả năng sáng tạo cao và chiến lược marketing mạnh mẽ để xây dựng ý nghĩa và giá trị cho tên thương hiệu trong thời gian dài.
Ví dụ minh họa cụ thể: Kodak (từ được tạo ra một cách ngẫu nhiên), Virgin (Richard Branson lựa chọn vì nhóm của ông là "virgin" - người mới trong lĩnh vực kinh doanh), Amazon (Jeff Bezos chọn vì muốn tên bắt đầu bằng chữ A và Amazon là con sông lớn nhất thế giới). Những tên này ban đầu có thể không mang ý nghĩa rõ ràng nhưng qua thời gian đã trở thành biểu tượng mạnh mẽ và được công nhận rộng rãi.
>> Xem thêm: Các hình thức nhượng quyền thương hiệu và lưu ý pháp lý
4. Những lỗi thường gặp khi đặt tên thương hiệu
Khi đặt tên thương hiệu, nhiều doanh nghiệp và cá nhân thường chủ quan dẫn đến những sai lầm đáng tiếc. Một cái tên không phù hợp không chỉ khiến khách hàng khó ghi nhớ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh và sự phát triển của thương hiệu. Dưới đây là những lỗi phổ biến bạn cần tránh:
Tên thương hiệu khó nhớ, khó phát âm
Việc đặt tên thương hiệu quá dài, phức tạp hoặc khó đọc khiến khách hàng không thể ghi nhớ và truyền miệng. Điều này làm giảm mức độ nhận diện và độ lan tỏa của thương hiệu.
Trùng hoặc na ná với thương hiệu khác
Đặt tên giống hoặc gần giống thương hiệu đã tồn tại sẽ gây nhầm lẫn cho khách hàng và dễ dẫn đến tranh chấp pháp lý. Đây là một trong những lỗi nghiêm trọng nhất khi đặt tên thương hiệu.
Không kiểm tra tính pháp lý trước khi sử dụng
Rất nhiều doanh nghiệp bỏ qua bước tra cứu tên thương hiệu trên cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ. Hậu quả là tên đã đầu tư truyền thông có thể bị buộc thay đổi vì vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Tên thương hiệu không phù hợp với ngành nghề, định vị
Đặt tên không liên quan đến sản phẩm, dịch vụ hoặc định vị doanh nghiệp sẽ khiến khách hàng khó nhận diện. Một tên thương hiệu tốt cần truyền tải thông điệp rõ ràng về ngành nghề và giá trị cốt lõi.
Tên gây hiểu lầm hoặc mang nghĩa tiêu cực
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc đặt tên thương hiệu cần lưu ý đến ý nghĩa ở các ngôn ngữ khác. Một cái tên mang nghĩa xấu hoặc gây hiểu lầm sẽ tạo ấn tượng tiêu cực với khách hàng.
Thiếu tính linh hoạt để mở rộng
Nhiều tên thương hiệu gắn chặt với một sản phẩm hoặc khu vực, khiến doanh nghiệp khó mở rộng danh mục hoặc thị trường trong tương lai. Khi đặt tên thương hiệu, hãy chọn một cái tên đủ linh hoạt để phát triển lâu dài.
Việc lựa chọn cách đặt tên thương hiệu phù hợp là một nghệ thuật tinh tế kết hợp giữa sự sáng tạo không giới hạn và tính toán chiến lược chính xác. Mỗi phương pháp đặt tên đều sở hữu những ưu điểm và thách thức riêng biệt. NaciLaw, với đội ngũ chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ và tư vấn doanh nghiệp, luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong hành trình xây dựng và bảo vệ thương hiệu.
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ: Tầng 04, Toà nhà Stellar Garden, số 35 Lê Văn Thiêm, Phường Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.
- Hotline: 097.893.8505
- Website: https://nacilaw.com/
